Derinkuyu,
Türkiye'nin Nevşehir ilinde bulunan bir ilçedir. Kapadokya’da ki 36 yeraltı
şehrinden en büyüğüdür. Tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte M.Ö. 3000
yıllarına kadar uzandığı tahmin edilmektedir. Derinkuyu'nun ilk yerlileri Asur
kolonilerine kadar uzanmaktadır. Şehrin en yoğun kullanıldığı dönem ise Romalılar
dönemine denk gelmektedir. İnsanların savaşlardan kaçıp kendilerini korumak
için bu şehri inşa ettiği biliniyor. Bu bölgede yaşayan Hristiyanları, Romalı
ve Arap akınlarından koruyan bu yeraltı şehri ilginç mimarisi ile dikkat
çekerken ilk bulunduğu zamanlarda bu şehrin bir “uzaylı eseri” olabileceği bile
düşünülmüş. 1830’lu yıllara kadar bu bölgede yer üstünde hiçbir yerleşim
olmadığı kaydedilmiş.
1963 yılında bulunan Derinkuyu 1967 yılında insanların
ziyaretine açılmıştır. Bu yeraltı şehri adını, bulunduğu konumdaki 52 adet su
kuyusundan almış. Toplamda 4 kilometrekarelik bir alanı kaplayan Derinkuyu’nun
bu zamana kadar 2,5 kilometrekarelik kısmı temizlenip ortaya çıkarılmış. Ortaya
çıkarılan bu alanda toplam 8 kat var ve hepsi de ziyarete açık durumda. Bu 8
kat toplam 50 metre derinliğe kadar uzanıyor. Geri kalan alanlarında temizlenip
açılmasıyla birlikte toplam derinliğin 80 metreye kadar inebileceği ve kat
sayısının da 13’e yükselebileceği tahmin ediliyor.
Bu gizemli yeraltı şehrinde aynı anda 50 bin kişinin
yaşadığı tahmin ediliyor. Bu kadar kişiyi hiç gün ışığı görmeden
barındırabilecek kapasiteye sahip Derinkuyu’da ahır, ibadethane, şaraphane,
misyoner okulu, çalışma odaları, mezarlık, dinlenme odaları, kiler, yeme-içme
yerleri, havalandırma bacaları, akıl hastanesi gibi insanların yaşamını devam
ettirebilmesi için birçok alan inşa edilmiş. Gelen düşmanlardan korunmak,
kaçmak, düşmanları yavaşlatmak için bu şehir çok dar inşa edilmiş. Bu sebeple
ziyarete gelen insanların bir sorunla karşılaşmaması için klostrofobisi
olmaması ve bunu tetikleyecek birtakım sağlık sorunlarının olmaması gerekiyor. Dünya
tarihinde ki en eski akıl hastanesinin de Derinkuyu’da olduğunu belirtelim. Şimdi
gelin ortaya çıkarılan bu 8 katı birlikte inceleyelim.
Demin belirttiğim
gibi bilerek çok dar inşa edilen bu yeraltı şehrine girmek için 5 metrelik dar
bir koridordan geçip ilk kata ulaşıyorsunuz. 1. Katta ahır, şaraphane, misyoner
okulu ve vaftizhane bulunmaktadır. Şehrin 2. Katına ulaştığınızda oturma odası,
şehrin girişine çıkılabilen bir çıkış, mutfak, şaraphane, erzak depoları ve
ahır yer almakta. Derinkuyu’nun 3. Katında şehrin tüm katlarına inen, hava
dolaşımını sağlayan merkezi bir havalandırma bacası görülüyor. Yine bu katta
bulunan bir tünel 9 km uzakta bulunan Kaymaklı yeraltı şehrine bağlantıyı
sağlıyor. Yine misyoner okulunu göreceğiniz bu katta ayrıca bir toplanma alanı
da mevcut. Bunların dışında kilise, günah çıkarma alanları ve mezarlıkta bu
katta bulunuyor.
Yeraltı şehrinin 4. Katına geldiğimizde ise bizleri bir
zindan karşılıyor. Güvenlik ihtiyacının yerleşime en çok yansıtıldığı kat olan
4. Katta havalandırma kanalları, sarnıçlar, su kuyuları ve mezarlıklar mevcut. Yeraltı
şehrinin dağıtım merkezi olduğu düşünülen 5. Katta 3. Kattan gelen tünelin
sonlandığı alan, havalandırma bacası, bacayla bağlantılı odalar ve 5. Katı 7. Kata
bağlayan bir tünel bulunmakta. 6. Kat, 5 ile 7. Katı birbirine bağlayan bir
tünelden oluşuyor. Tünel üzerinde iki kapı odası 3 tane de tünel kontrolünün sağlandığı
güvenlik odası bulunuyor. Şehrin 7. Katı diğer katlara göre en geniş alana
sahip. Merkezinde bir toplantı odası bulunan bu katta mezarlık, su kuyusu ve
kilise var. 8. Kat ise inilebilen en son kat ve burada havalandırma borusunun
bulunduğu küçük bir kat var.
Şehir duvarlara açılan küçük oyuklara dökülen bezir yağı ile
aydınlatılıyormuş. O zamanın teknolojisi, mimari bilgisi ile bu kadar geniş
kapsamlı, ayrıntılı bir şehir nasıl inşa edilmiş insan düşünmeden, hayrete
kapılmadan edemiyor doğrusu. Ortaya çıkarılacak katlar ile daha çok şey
öğreneceğiz bu şehirden. Kapadokya’nın gizli yer altı dünyasına ait daha çok
bilgi edinip, sırları ortaya çıkarabilmeli, bilinmeyen dünyaları keşfetmeye
devam etmeliyiz.
Yorumlar
Yorum Gönder